گیربکس دستی

معرفی اجزای گیربکس خودرو

اجزای گیربکس خودرو هر یک وظایفی را بر عهده دارند. به طور کلی گیربکس وظیفه دارد توان مکانیکی را از یک منبع تولید توان دریافت کند و به مصرف کننده منتقل کند. این وسیله توان مکانیکی را با سرعت ها و گشتاورهای مورد نیاز سیستم در اختیار قسمت مصرف کننده قرار می دهد. در خودروهای دیفرانسیل جلو، گیربکس خودرو یا همان جعبه دنده، دور موتور را با سرعت ها و گشتاورهای مختلف به دیفرانسیل می رساند. در خودروهای دیفرانسیل عقب، دور موتور با نسبت های مختلف توسط جعبه دنده به خطوط انتقال و میل گاردان منتقل می شود. سیستم کلاچ خودرو که بین موتور و گیربکس قرار گرفته است، انتقال قدرت از موتور خودرو را قطع و وصل و کنترل می کند. در یک توضیح مختصر می توان وظیفه اصلی گیربکس خودرو را اینطور بیان کرد: گیربکس یا جعبه دنده وظیفه دارد نیروی مورد نیاز خودرو را در مسیرهای سربالایی و هم چنین سرعت لازم و کافی را در بزرگراه ها و یا اتوبان ها ایجاد کند.

انواع گیربکس خودرو

  1. گیربکس اتوماتیک: در گیربکس اتوماتیک، یک پردازنده الکترونیکی وظیفه تعویض دنده ها را بر عهده دارد. این روزها اکثر افراد طرفدار گیربکس های اتوماتیک هستند. مگنت هایی با هسته های آهنی در گیربکس های اتوماتیک قرار دارند. این مگنت ها با ماهک که یکی از اجزای گیربکس خودرو است در ارتباط می باشند. تعدادی سیم پیچی نیز در این نوع از جعبه دنده قرار دارد. بسته به شرایط، یکی از سیم پیچی ها دارای انرژی و جریان الکتریکی و باقی آن ها مسدود می باشند.
  2. گیربکس دستی: در گیربکس دستی با جعبه دنده دستی، راننده تعویض دنده ها را انجام می دهد. این گیربکس ها نیز هنوز طرفداران خود را دارند و برخی راننده ها معتقدند که راننده واقعی فقط با گیربکس دستی کار می کند. تعداد دنده بسته به نوع خودرو ممکن است متفاوت باشد.
اجزای گیربکس خودرو
اجزای گیربکس خودرو

اجزای تشکیل دهنده گیربکس خودرو

  • شفت ورودی
  • شفت خروجی
  • برنجی
  • توپی
  • کشویی
  • ماهک
  • محور زیر
  • چرخ دنده های 1 و 2 و 3

وظایف گیربکس

  1. وظیفه اصلی گیربکس ایجاد کردن تعادل بین نیرو و سرعت می باشد.
  2. گیربکس، امکان در جا کار کردن موتور را فراهم می آورد.
  3. انجام حرکت معکوس خودرو را ممکن می کند.
  4. دور خروجی کلاچ توسط گیربکس گرفته و تغییر می کند.
  5. گیربکس، گشتاور را برای حالت های مختلف تبدیل می کند.

وظایف اجزای گیربکس خودرو

دسته دنده: یکی از اجزای گیربکس خودرو دسته دنده است. دسته دنده در داخل کابین خودرو مانند یک میله فلزی نمایان است. محل دنده های مختلف خودرو نیز روی دسته دنده نمایش داده شده است.

میل ماهک: میل ماهک بین دسته دنده و ماهک قرار گرفته است. میل ماهک به صورت دستی و یا الکتریکی حرکت می کند.

ماهک: در گیربکس برای هر میل ماهک یک ماهک تعبیه شده است. ماهک قطعه ای کمانی شکل است. برای تغییر سرعت خودرو، با حرکت ماهک، کشویی دنده نیز حرکت می کند و در نتیجه چرخ دنده ای که نیاز است نیز کارش را انجام می دهد.

کشویی دنده: یکی دیگر از اجزای گیربکس خودرو، کشویی دنده است. این قطعه دارای شیارهایی در قسمت داخلی و خارجی اش می باشد. شیارهایی که در قسمت داخلی کشویی دنده وجود دارند با چرخ دنده ها در ارتباط هستند. شیارهای خارجی جهت ارتباط با ماهک ایجاد شده اند. زمانی که دنده را تغییر می دهیم، ماهک روی شیار خارجی کشویی دنده قرار می گیرد. شیارهای داخلی نیز با چرخ دنده مورد نیاز ارتباط می گیرند و هم سرعت می شوند.

چرخ دنده: یکی از مهم ترین اجزای گیربکس خودرو، چرخ دنده ها هستند. چرخ دنده ها انواع مختلفی دارند. تفاوت این انواع به دلیل فرم دندانه و یا راستای انتقال توان می باشد. انواع چرخ دنده ها بسته به نوع راستای انتقال توان عباراتند از:

  • محور متنافر
  • موازی محور
  • عمود محور

تقسیم بندی چرخ دنده ها از نظر فرم دندانه عبارت است از:

  • ساده
  • مارپیچ
گیربکس
گیربکس

مراقبت از گیربکس

گیربکس یا جعبه دنده یکی از مهم ترین قسمت های خودرو است. برای جلوگیری از آسیب دیدن جعبه دنده و اجزای گیربکس خودرو باید مراقبت هایی از این قطعات انجام داد. تعویض روغن گیربکس یکی از این مراقبت ها می باشد. اصولا گفته می شود که بهتر است پس از هر سی هزار کیلومتر رانندگی، روغن گیربکس یا همان واسکازین تعویض شود.

علائم خرابی گیربکس خودرو

  • اگر تعویض دنده خودروی شما با دشواری انجام می شود. یا هنگام تعویض دنده صدای جیغ مانندی می شنوید. باید واسکازین یا روغن گیربکس را عوض کنید.
  • اگر واسکازین تغییر رنگ داده و یا بوی سوختگی می دهد نیز باید تعویض شود.
  • نشتی واسکازین را جدی بگیرید. این مشکل سبب می شود تا اجزای گیربکس خودرو اصطکاک بیشتری داشته باشند و زودتر فرسوده شوند.
  • یکی دیگر از علائم خرابی گیربکس خودرو، کند بودن شتاب است.
  • لرزیدن خودرو زمانی که می خواهید دنده را عوض کنید هم می تواند نشان دهنده وجود مشکلی در سیستم جعبه دنده باشد.
  • یکی دیگر از این علائم، افزایش دور موتور به شکل غیر طبیعی است. ممکن است لغزش چرخ دنده ها این مشکل را به وجود آورده باشد.
علائم خرابی گیربکس
علائم خرابی گیربکس

لوازم یدکی گیربکس خودرو

  • پیچ دور گیربکس و واشر آب بندی آن ها
  • بلبرینگ دنده های داخلی گیربکس
  • خار موشکی گیربکس کوچک
  • خار موشکی گیربکس بزرگ
  • روغن برگردان بدون سوراخ
  • خار ماهک تقسیم کننده
  • گردگیر میل تعویض دنده
  • روغن برگردان با سوراخ
  • ساچمه غلتکی بزرگ
  • سوپاپ گاز گیربکس
  • فنر ماهک گیربکس
  • میل تعویض دنده
  • درپوش گیربکس
  • کاپ گیربکس
  • هزارخاری

چگونگی کارکرد گیربکس

نیرویی که موتور خودرو تولید می کند وارد فلایویل می شود. فلایویل که در انتهای میل لنگ قرار دارد می چرخد و دیسک و صفحه کلاچ را نیز می چرخاند. این نیروی چرخشی وارد شفت ورودی گیربکس که توسط هزارخاری به صفحه کلاچ متصل شده است، می شود. بنابراین دنده های ثابتی که روی شفت هستند نیز می چرخند. تعدادی دنده ثابت و متحرک روی شفت های ورودی و خروجی گیربکس قرار دارند. دنده هایی که ثابت هستند به طور مستقیم توسط شفت می چرخند. روی محور خروجی گیربکس چرخ دنده های تعیین کننده دنده، ثابت هستند. راننده توسط دسته دنده مشخص می کند که کدام چرخ دنده نیروی موتور را به محور خروجی گیربکس منتقل کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *